Positief Zelfbeeld

 In Gezondheid, Leefstijl

Zoals het woord het al zegt: zelfbeeld is het beeld wat je van jezelf hebt gevormd in de loop van je leven, door wat je hebt meegemaakt en door wat anderen je daar over verteld hebben. Daar zitten twee kanten aan. Aan de ene kant wat je over jezelf weet (je capaciteiten, je kunnen, je talenten etc.) en aan de andere kant hoe je jezelf beoordeelt als persoon. In het geval van een positief zelfbeeld leggen sterke punten een groter gewicht in de schaal, en tellen zwakke punten minder mee, maar in het geval van een negatief zelfbeeld is dat andersom.

En als mijn zelfbeeld negatief is?

Mensen met een negatief zelfbeeld komen steeds uit op een negatieve conclusie ten aanzien van zichzelf. Voor sommige mensen is dit geen vraag meer, maar een feit. Zij hebben het gevoel dat de gedachte ‘ik ben een mislukkeling’ of ‘ik kan niks’ een feit is geworden. En iedereen kan begrijpen dat als dat aanvoelt als een feit dat invloed heeft op je gedrag. Want een negatief zelfbeeld draag je altijd bij je, misschien ben je er niet de hele dag bewust van maar er hoeft maar iets kleins te gebeuren en de gedachtes aan wat er allemaal fout kan gaan hebben de overhand. En als er écht iets fout gaat, komen er gedachtes als: ‘hoe stom dat ik het zo heb aangepakt’. Vaak herkennen mensen met een negatief zelfbeeld dat één negatieve gedachte vele gedachtes die negatief zijn oproepen. Eenmaal in de cirkel van negatieve gedachtes over zichzelf is het  moeilijk er uit te komen.

Maar waarom denk ik dan zo negatief over mezelf en andere mensen positief over zichzelf? Dat komt toch omdat het echt zo is!

Alleen die vraag is al een goed voorbeeld van hoe mensen met een negatief zelfbeeld denken. Ze hebben een vaststaand oordeel, een vooroordeel. Om te begrijpen hoe je tot een vooroordeel komt is het handig om iets te weten over de werking van het geheugen. Je zou het geheugen kunnen zien als een hele grote archiefkast. Alles wat je ziet, hoort of leert sla je op in verschillende dozen die daarvoor bestemd zijn. Voor die ordening hoef je niks te doen, het geheugen gaat zijn eigen gang. Ordenen, groeperen en etiketten plakken is nuttig. De wereld blijft overzichtelijk. In die archiefkast is er ook een doos waar informatie inzit over jou. Helaas kan er wat mis zijn gegaan bij het archiveren, wat er voor heeft gezorgd dat er een onnodig negatief beeld over jezelf is ontstaan. Het kan zijn dat die negatieve doos over jezelf heel groot is en op een aanwezige plek in je archiefkast (geheugen) staat. Alles wat er gebeurt wordt makkelijk daaraan gelinkt (selectief geheugen) en de aandacht ligt op de negatieve dingen (selectieve aandacht). Een goed voorbeeld hiervan is: Weet je nog wanneer iemand voor het laatst iets naars tegen je heeft gezegd of dat er iets negatiefs gebeurde? En weet je nog wanneer iemand je voor het laatst een compliment heeft gegeven of dat je iets positiefs deed? Mensen met een negatief zelfbeeld hebben bij de eerste vraag vaak gelijk een antwoord klaar en kunnen vaak ook meerdere voorbeelden noemen (selectief geheugen). Mensen met een negatief zelfbeeld hebben met de tweede vraag vaak veel meer moeite (selectieve aandacht). Of verdraaien het compliment in hun hoofd gelijk naar iets negatiefs (“Ja, maar dat zei hij alleen maar omdat hij aardig wilde zijn, niet omdat het echt zo is”).

Doe ik dit dan expres? Zie je wel, ik doe het verkeerd!

Nee, dit doe je niet expres. En je kunt er zelf actief wat aan gaan doen om je negatieve zelfbeeld om te buigen naar een positiever en daarmee realistischer zelfbeeld. Wat een mooi doel zou zijn is als je stopt een ‘oneerlijk spel’ met jezelf te spelen. Mensen met een negatief zelfbeeld hebben eigen regels hoe ze in het leven staan. Zo zetten ze zich vaak op de plek van mislukkeling en gaan vanuit daar proberen naar perfect te komen. Er moeten enorm veel positieve dingen gebeuren willen ze 1 stap vooruit gaan, maar er hoeft maar 1 negatief iets te gebeuren en ze zijn terug bij mislukkeling. De focus ligt op de negatieve dingen en het eigen oordeel speelt daarin niet mee. Dit is oneerlijk en onnodig. Deze spelregels kunnen ook anders:

  • Zet jezelf om te beginnen neutraal neer en ga vanuit daar stappen maken;
  • Laat positieve dingen even zwaar wegen als negatieve dingen;
  • Leg je focus ook op positieve dingen;
  • Laat je eigen oordeel meespelen (wat vind ik daar zelf eigenlijk van?).

Hoe kan ik mijn positieve zelfbeeld dan vergroten en verstevigen?

Het negatieve zelfbeeld, wat in die archiefkast zit, gaat niet meer weg. Probeer of oefen met anders naar jezelf kijken, probeer een  positief zelfbeeld naast het negatieve beeld te zetten. Dit begint met het verzamelen van zoveel mogelijk positieve informatie die gaat concurreren met de negatieve informatie in de archiefkast. Ook kun je oefenen met het formuleren van een positief zelfbeeld. Een negatief zelfbeeld komt regelmatig naar boven in een globale negatieve conclusie die je over jezelf hebt. Vaak is dit een kort zinnetje dat begint met “ik ben…..” bijvoorbeeld “ik ben niks waard”. Als we een positief zelfbeeld willen opbouwen vraagt dit ook om een korte, krachtige zin.

Hoe?

  • Schrijf het negatieve zinnetje op dat vaak bij je opkomt als je over jezelf denkt of spreekt.
  • Bedenk een tweede uitspraak die tegenovergesteld is aan het negatieve zelfbeeld zinnetje. Deze zin moet goed bij jezelf passen. Lukt het niet, maak je geen zorgen, neem er gewoon de tijd voor.
  • Neem een zinnetje (of maak er een zinnetje van) dat kort en krachtig is (“ik ben oké”). Een dubbele ontkenning werk niet zo goed ( “ik ben niet dom”) en uitspraken die té positief zijn ( “ik ben fantastisch”) zal je nooit gaan geloven.
  • Bespreek de zin met je partner / goede vriend / familie.
  • Neem het zinnetje twee weken op de proef en schaaf het bij of verander het tot het echt bij je past.
  • Streep het negatieve zinnetje door.
  • Beloon jezelf voor de moeite die je neemt om je gedrag te doorbreken!

Wil je hulp hierbij of kom je er zelf niet uit? Neem dan contact met ons op. We luisteren graag naar jouw verhaal!

Recente Blog berichten

Schrijf een reactie