Oplossingsgerichte therapie in 5 stappen

 In Behandelingen

Wouter de Boer, als GZ-psycholoog werkzaam bij Vitaalpunt en opgeleid als neuropsycholoog, is gegrepen door de mogelijkheden van oplossingsgerichte therapie. Wat? Precies. In deze blogpost legt hij uit wat eronder wordt verstaan en vooral, hoe je er zelf mee aan de slag kan. 

Na mijn opleiding tot neuropsycholoog kwam ik in aanraking met oplossingsgerichte therapie en ging er een wereld voor mij open! In mijn opleiding stond de relatie tussen de hersenen en gedrag centraal. Dus veel aandacht gaat uit naar de werking van hersenen en wat er bijvoorbeeld gebeurt als hersenen beschadigd raken. Hoe verandert zo’n hersenbeschadiging je aandacht, je concentratie, het taalvermogen of  je geheugen?

Ik werd kortom opgeleid in het in kaart brengen van problemen en het daarbij behorende gedrag. In psychologentaal heet dit: het uitvoeren van neuropsychologische diagnostiek.

Oplossingsgerichte therapie

Hoe anders werkt het bij oplossingsgerichte therapie. Zoals de naam al zegt, staan niet problemen maar staat de oplossing centraal. Veel beter!

 

In plaats van problemen te analyseren, te begrijpen en te ontrafelen, bekijk je in deze therapie naar de toekomst: Hoe zou deze eruit zien als de problemen er niet meer zijn?

 

Het is een praktische therapievorm die ervan uitgaat dat de analyse van problemen er veel minder toe doet. Er is veel meer aandacht voor het oplossen van problemen, en vooral wat mensen voor hun problemen in de plaats wensen. Een uitermate verwarrende ervaring voor mij als neuropsycholoog!

Is diagnostiek dan niet meer belangrijk? Nou soms inderdaad een stuk minder. Ik ben inmiddels zeer enthousiast over het oplossingsgerichte werken en gebruik dit niet alleen in mijn werk maar ook daarbuiten. Wat mij vooral bezig houdt is hoe je deze manier van denken zelf in de praktijk kan brengen. Hopelijk is mijn enthousiasme aanstekelijk en besmet ik jou ook een beetje met dit virus!

Oplossingen in plaats van problemen

Oplossingsgerichte therapie krijgt steeds meer aandacht en groeit in populariteit.  In plaats van problemen te analyseren, te begrijpen en te ontrafelen, bekijk je in deze therapie naar de toekomst: Hoe zou deze eruit zien als de problemen er niet meer zijn? Bij oplossingsgericht werken horen oplossingsgerichte vragen die gaan over dromen, de toekomst en over de ruimte die er ontstaat op momenten dat klachten er even niet zijn. Dat blijkt erg goed te werken.

Hieronder in het kort de uitgangspunten van deze manier van denken.

De oplossingsgerichte uitgangspunten

  1. Een probleem is er nooit altijd; er zijn altijd uitzonderingen;
  2. Je bent zelf expert over je eigen leven; jij weet het beste wat helpt en wat niet helpt;
  3. Als iets werkt, doe er meer van;
  4. Als iets niet werkt, doe dan wat anders.

Eenvoudig toch? Vergis je niet, het lijkt misschien makkelijker dan het in de praktijk is. Maar laat je vooral niet ontmoedigen.

Hieronder leg ik vijf stappen uit hoe je oplossingsgericht aan de slag kan met je eigen situatie of  probleem.

Zelf oplossingsgericht werken in 5 stappen

 

  1. Het probleem verkennen

Wat is je grootste probleem of klacht? Stel je voelt je vaak somber of  depressief. Wat maakt dat jij hier last van hebt? Een veel gehoorde klacht is dat men met deze klachten de hele dag thuis zit en tot niets komt.

  1. Gewenste uitkomst bepalen

Wat wil je voor het probleem in de plaats? Iemand met somberheidsklachten wil wellicht vrolijker of actiever zijn. Welk verschil zou dat maken? Je vraagt je dus af hoe het zou zijn wanneer je actiever en vrolijker bent. Je onderneemt in zo’n situatie bijvoorbeeld meer, je partner is dan ook blij, of je bent dan actiever met de kinderen.

  1. Schaalvragen

Nu heb je het doel bepaald wat je voor het probleem in de plaats wenst. Geef nu een cijfer op een schaal van 0 tot 10 over waar je staat ten opzichte van dit doel. Hoe scoor je jezelf  waarbij 0 staat voor heel depressief en 10 voor zeer vrolijk. Is het een drie of een zeven? Vervolgens ga je na wat er allemaal in dit cijfer zit. Waar ben je al tevreden over? Wat gaat al goed? Bijvoorbeeld: op sommige dagen kom je ondanks de klachten wél vroeg je bed uit, soms breng je de kinderen naar school en kan je zelfs van ze genieten.

  1. Uitzonderingen

Wanneer was het probleem er niet of had je er minder last van? Wat was er toen anders? Wat of wie hielp hierbij? Bijvoorbeeld: Wanneer ik vrienden om me heen heb, gaat het goed. Of: toen de kinderen nog klein waren had ik minder last van somberheid.

  1. Volgende stap

Stel je geeft jezelf één punt hoger dan nu. De drie wordt nu een vier; de zeven wordt nu een acht. Wat is er dan anders? Hoe hoop je dat het zal zijn bij een punt hoger. En belangrijk: wat kan je morgen al doen als stap in deze gewenste richting? Bij een vier zou je bijvoorbeeld vaker lachen met de kinderen. Het denken in termen van oplossingen heeft dus positieve invloed op je gedrag.

Witboek

Een andere krachtige, simpele en effectieve techniek in het oplossingsgerichte werken is het zogenaamd witboek. Hoe werkt dat?

Neem elke dag 10 minuten de tijd voor de volgende twee vragen en schrijf deze op:

  1. Waar ben ik tevreden over wat vandaag is gebeurd?
  2. Wat was mijn aandeel daarin om dat voor mekaar te krijgen?

De ervaring leert dat als je dit voor een langere periode consequent doet, dit opschrijft en van tijd tot tijd ook naleest, je zelfbeeld vanzelf realistischer en positiever wordt. Je leert een nieuwe gewoonte aan door te kijken naar wat er al is, naar wat goed gaat en naar wat behouden mag worden.

Als deze manier van denken en werken je aanspreekt, kan je meer boeken lezen over oplossingsgerichte therapie en positieve psychologie.

Ook binnen Vitaalpunt wordt oplossingsgerichte therapie geboden. Soms is het belangrijk dat iemand de juiste vragen stelt zodat je zelf weer verder kunt. De behandelaren van Vitaalpunt kunnen helpen bij het vinden van het juiste doel en met jou op zoek gaan naar de uitzonderingen op je problemen en wat je eerder heeft geholpen om met je problemen om te gaan.

 

Recente Blog berichten

Schrijf een reactie

Psychologische behandeling anno 202010 bewezen strategieën je angst te overwinnen