Wat is Piekeren?

Overmatig piekeren kan je hele leven verlammen. Je kan je namelijk om alles (maar dan ook alles) zorgen maken. Over dagelijkse dingen, berichten in krant en journaal, je gezondheid, je toekomst. En zelfs kan je je zorgen gaan maken over het piekeren.

Er wordt van piekeren gesproken wanneer allerlei negatieve gedachtes zich zonder veel reden steeds maar weer aan je opdringen. Het lukt daarbij niet om die gedachtes los te laten, ook al probeer je dat wel. Iedereen heeft wel eens last van vervelende gedachtes en ideeën die zich  aan je blijven opdringen. Vaak zonder dat er een duidelijke reden voor bestaat.

Wanneer je dus vaak zorgelijke gedachtes hebt die eigenlijk niet van toepassing zijn op je leefsituatie, wanneer je die gedachtes niet of slechts met veel moeite van je af kunt afzetten en wanneer die gedachtes je dagelijks leven in hoge mate beïnvloeden, is er mogelijk sprake van Gegeneraliseerde Angst Stoornis (GAS). Iemand met deze stoornis heeft voortdurend last van vage en niet op de werkelijkheid gebaseerde angsten. Ook overmatige bezorgdheid komt bij deze stoornis voor. Ongeveer 350.000 Nederlanders hebben last van deze aandoening, die zich meestal openbaart tussen het twintigste en veertigste levensjaar.

Symptomen Piekeren

Piekeren heeft tot gevolg dat je op bepaalde gebieden niet meer kunt functioneren. Je voelt je  bijvoorbeeld bedreigd, ongemakkelijk, onrustig, gespannen en sneller geïrriteerd. Je bent je steeds bewust van een vermeend naderend onheil.

Kenmerkend is dat het gepieker betrekking heeft op betrekkelijk normale dagelijkse beslommeringen. Het gaat over de gezondheid van de kinderen, over de financiën, over het werk, of de familie. Kortom het gaat over de zorgen van alledag die iedereen wel herkent. Het ziekelijke zit hem er vooral in dat men er veel te veel en veel te intens mee bezig is en dat er niet of nauwelijks goede, ‘objectieve’ redenen voor die zorgelijkheid zijn.

Mensen met GAS zijn daarbij voortdurend onrustig en gespannen. Het piekeren heeft dikwijls een wat sluimerend karakter. De patiënt wordt er de meeste tijd niet geheel en al door in beslag genomen, maar de gedachtes zijn wel vrijwel altijd aanwezig. Sommige mensen met GAS laten hun dagelijks leven zodanig door het gepieker beïnvloeden dat ze, bijvoorbeeld, afspraken met vrienden of andere leuke activiteiten afzeggen. Ze zijn bang dat ze vanwege hun gepieker toch niet van die activiteiten kunnen genieten.

Behandeling op maat

Piekeren is aangeleerd en kan je ook afleren. De behandeling is gericht op het krijgen van grip op je gedachten. Niet alleen op de inhoud van de gedachten maar ook op de hoeveelheid gedachten. Het goed bedoelde advies ‘daar moet je niet aan denken’ werk het piekeren zelfs in de hand. Het lukt niet om niet aan een ijsbeer te denken als je de opdracht hebt gekregen niet aan een ijsbeer te denken.

Via een gerichte training leer je dingen uit je hoofd te zetten en je aandacht beter te richten en je niet te laten afleiden door piekergedachten.

Veel mensen maken zich veel zorgen over hun gezondheid, zelfs terwijl er soms geen redenen toe zijn. Dit kan komen door onvoldoende kennis of het verkeerd begrijpen van informatie van dokters of andere hulpverleners, krant, internet of familie en vrienden.

Wanneer je je zorgen maakt over bepaalde dingen die je voelt in je lijf zoals tintelingen of andere sensaties kan het zijn dat je extra alert wordt op de sensaties waardoor ze vaak erger worden. Gerichte geruststelling, goede uitleg of wat er wel en wat er niet aan de hand is kan al veel oplossen.

Wat kun je zelf doen?

  • Erken je probleem en dat het niet uit zichzelf weg gaat.
  • Wacht niet te lang met hulp zoeken. Er is zeker wat aan te doen!
  • Probeer te ontspannen (bijvoorbeeld door mindfulness, yoga, massage of een training).

Meer weten en handige links

Lees het boek ‘Piekeren’ van Ad Kerkhof.

Of stop in 28 dagen met je gepieker:  Stophetgetob