EMDR: een pad ontstaat door het te bewandelen

 In Behandelingen

Debbie duikt in de wereld van EMDR. Uit eigen ervaring weet ze hoe moeilijk het is om de controle uit handen te geven na een ingrijpende gebeurtenis. Ze geeft vijf tips voor mensen die overwegen met EMDR aan de slag te gaan.

Vakantie

Deze week kreeg ik een berichtje van mijn zus: “Ik heb de gezamenlijke spaarrekening geopend!”. “Leuk!”, stuur ik terug, misschien Afrika of Namibië, denk ik er achteraan. Terwijl ik fantaseer word ik blij.

Begin dit jaar tijdens onze vakantie in Maleisië is dit plan ontstaan. Een gezamenlijke spaarrekening waarmee we om de zoveel jaar samen een mooie reis maken. Toch gebeurt er nog iets bij mij, iets dat mijn pret drukt. De gedachte: “Misschien ben je er dan wel niet meer” dringt zich op. Ik schrik ervan, krijg het warm en voel stress. Gadverdamme, stomme rotgedachten, denk ik bij mezelf. Ik wil dit niet denken. Ik word er ook een beetje boos van. Eigenlijk wil ik dat het nooit was gebeurd. Ik bedenk snel allemaal redenen waarom ik er hoogstwaarschijnlijk wel ben over een paar jaar.

Maarja, zegt het stemmetje, het is wel gebeurd…weet je nog?

Levensgevaar

Anderhalf jaar geleden maakte ik iets levensbedreigends mee. Ik ben er gelukkig nog, ik had er ook niet meer kunnen zijn. Het gebeurde zomaar ineens, ik leefde gewoon mijn leven en zag niets aankomen. Ik had er geen enkele controle over en anderen moesten mij redden. De controle moest ik overgeven.

Het gaat nu al een tijdje hartstikke goed met mij. Toch is er iets veranderd. Ik ben enorm geschrokken. Hoewel ik weet dat de kans groot is dat het goed gaat, voelt het vaak niet zo. Ik ben alert. Als ik griep heb denk ik…is dit griep of….? Als ik een paar dagen weinig hoor van mijn zus vraag ik me snel af of er iets ergs is gebeurd. Vroeger ging ik er gewoon vanuit dat ze het druk had. Als ik uit de band spring voel ik me snel schuldig. Ik moet wel goed voor mezelf moet zorgen om te voorkomen dat ik ziek word, denk ik dan. Of om ervoor te zorgen dat ik sterk ben als er iets gebeurt, zodat ik er klaar voor ben en ik dat aankan.

Mijn rationele brein vertelt mij dat ik niet meer in gevaar ben, mijn emotionele brein vertelt mij iets anders. Deze staat nog in de alarmstand. Mijn emotionele brein wil mij behoeven voor gevaar, wil mij graag in leven houden en doet dat heel erg effectief. Heftige herinneringen aan gevaar en controleverlies draaien mee als een film die ik niet uit kan zetten en voeren de regie over dit alarmsysteem. Ze draaien daar bij wijze van spreken aan de knoppen.

Ik ben best dankbaar voor dit effectieve en efficiënte overlevingssysteem. Alleen staat het nu te scherp afgesteld.

 

Dit systeem scant voortdurend of er signalen zijn voor gevaar. Het houdt mij alert. Ik slaap hierdoor minder goed. Ik schrik sneller. Ik check en ben voorzichtig. Het drukt vrolijkheid waardoor ik minder kan genieten van leuke dingen. Ik weet dat dit gebeurt. Ik weet ook dat ik niet meer in die peniebele situatie ben en dat check- en veiligheidsgedrag mij nu niet veilig houdt. En toch overkomt het me.

EMDR behandeling

Daarom ga ik vandaag zelf mijn eerste EMDR behandeling aan. Vorige week rondde ik de vervolgcursus EMDR voor mijn werk af, nu sta ik zelf op de stoep bij de instelling waar ik behandeld word.

EMDR staat voor Eye Movement Desensitisation and Reprocessing. Het is een therapie die kan helpen als je klachten hebt na ingrijpende gebeurtenis(sen). EMDR kan helpen om deze ingrijpende gebeurtenissen beter te verwerken: het zorgt ervoor dat de emotionele heftigheid van nare herinneringen naar beneden gaat.

Controle uit handen

Met zenuwen in mijn buik loop ik van de bushalte naar het gebouw. Vannacht heb ik gedroomd dat ik verdwaalde, dat ik te laat kwam en de sessie niet door kon gaan. Zo sijpelt dat gevoel van controleverlies van toen ook door naar mijn (onder)bewustzijn. Terwijl de route vanaf de bus naar het gebouw mij vreemd aandoet (waarom is hier geen voetgangerspad?) en ik me in de regen een weg baan door de modderige berm, besef ik dat dit een mooie symboliek is.

Soms stel je jezelf een bepaalde route voor in het leven, maar blijkt het pad dat je gaat toch anders zijn.

En toch ruikt de grond lekker door de regen, is het hier een mooi bos en kom ik aan op mijn bestemming. Met het gevoel van deze symboliek stap ik letterlijk de drempel over naar mijn EMDR sessie. Hier geef ik, gelukkig met vertrouwen in mijn therapeut, nogmaals de controle uit handen aan wat er vandaag gaat komen.

Hoe werkt EMDR?

EMDR is gebaseerd op de  ‘werkgeheugentheorie’. Dit houdt in dat je bij een EMDR sessie de nare herinnering vanuit je lange termijngeheugen ophaalt naar je werkgeheugen. Dit is het geheugen waarin informatie bewerkt kan worden. De aandachtcapaciteit van het werkgeheugen is echter beperkt. Door de herinnering op te halen en tegelijkertijd een taak aan te bieden (meestal oogbewegingen), komt het vasthouden van geheugenbeelden onder druk te staan. Er ontstaat meer afstand, “verval” van de herinneringsbeelden. Het beeld wordt met steeds minder helderheid en emotionaliteit weer “weggeschreven” in het lange termijngeheugen. Hierdoor kun je de gebeurtenissen beter verwerken.

Vijf tips over EMDR

Als je binnenkort EMDR aangaat of dit overweegt wil ik je graag de volgende vijf tips meegeven. Deels vanuit mijn professionele blik, deels gebaseerd op mijn persoonlijke ervaringen.

  1. Het is logisch om het spannend te vinden. Het aangaan van het allermoeilijkste is ook pittig!
  2. De klachten zijn ook pittig. Maak hierin je afweging: ja, EMDR kan zwaar zijn, maar meestal is het lijden onder je klachten nog veel zwaarder.
  3. Het kan dat je je schaamt voor bepaalde gedachten, beelden, emoties etcetera. Dit is ook normaal. Weet dat je therapeut nergens van schrikt en je hier ook in zal respecteren. Bespreek met de therapeut dat dit speelt. Zo kun je samen een manier vinden om hier toch mee te werken. Misschien kan je therapeut je geruststellen en kun je het wel laten zien. Of misschien spreken jullie iets af zodat je het niet hoeft te zeggen, maar het op een andere manier aan kan gaan in de sessies.
  4. Zorg goed voor jezelf. Maak afspraken met jezelf, je familie, je therapeut, je werk etcetera rondom de sessies. Bijvoorbeeld dat je op gezette tijden eet en slaapt, aan beweging doet, iemand ontmoet of belt om na te praten of voor steun, rust neemt en jezelf extra verzorgt en beloont met aangename dingen (iets lekkers, muziek, op de bank met een dekentje etcetera).
  5. Ook een EMDR sessie en behandeling kun je zien als een pad. Je maakt je er een voorstelling van, maar hoe het pad loopt merk je pas in de sessie. Heb vertrouwen dat je ook hierbij je eindbestemming bereikt. Het enige dat je hoeft te doen, is volgen wat er gebeurt. Een goede vriend van mij citeert vaak een oud gezegde uit het Chinese Taoisme: een pad ontstaat door het te bewandelen. Een citaat dat mijn erg heeft geholpen. Je therapeut zal jou daarbij helpen. Jij kunt het ook!

Toen is toen en nu is nu

Wat de EMDR mij gaat brengen kan ik je nog niet vertellen. Wel ben ik blij dat ik de stap heb genomen. Dit geeft mij vertrouwen in de toekomst, dat er nog een leven voor mij ligt en ik niet vast blijf zitten in het stukje tijd dat moeilijk was. De gebeurtenissen vormen mij, maar toen is toen en nu is nu.

De film hoeft niet meer in herhaling, de knoppen van het alarmsysteem steeds op stand 10 draaiend. De film mag weer verder lopen.

 

Recente Blog berichten

Schrijf een reactie