Acceptance and Commitment Therapy (ACT) is een krachtige, relatief nieuwe vorm van gedragstherapie

 In Behandelingen, Leefstijl, Stress-gerelateerd

Als er moeilijkheden en problemen op ons pad komen, zijn we vaak geneigd om ons verzetten. Of we doen alsof het probleem er niet is. Maar problemen horen bij het leven en gaan niet zomaar weg, en de kans bestaat dat we verstrikt raken in het verzet of de ontkenning. We bouwen dan stress op en blijven piekeren. Lianne Leijzer, GZ-psychologe bij Vitaalpunt, vertelt in deze blog over een therapie waar zij binnen Vitaalpunt graag mee werkt: Acceptance and Commitment Therapy (ACT).

ACT is gebaseerd op het uitgangspunt dat pijnlijke ervaringen onvermijdelijk bij het leven horen. In plaats van je hiertegen te verzetten, leer je met ACT hoe je ermee om kunt gaan. Hoe je deze ervaringen op een gezonde manier bij je kunt dragen zodat je je handen vrij houdt om je te richten op wat echt waardevol is in je leven. Een belangrijk onderdeel is dan ook het onderzoeken van wat nu eigenlijk zo waardevol is in je leven.

ACT heeft haar naam te danken aan twee kernboodschappen:

  • Stop met verzet tegen datgene wat je niet kunt veranderen in je leven (‘Acceptance’) en dus buiten je persoonlijke invloed ligt
  • Gebruik je energie goed door echt te investeren in jezelf. Verbind je ertoe om te doen wat jouw leven verrijkt (‘Commitment’)

Mensen lijden vaak onder hun bestaan omdat zij pijnlijke gedachten, gevoelens, herinneringen en lichamelijke sensaties proberen te vermijden. Dit wordt experiëntiële vermijding genoemd. In onze cultuur wordt wel eens benadrukt dat wij als mens in staat zijn om onze innerlijke ervaringen onder controle te houden. Het gevolg hiervan zou zijn een gelukkiger leven zonder negatieve gevoelens en gedachten (“geluk is een keuze!”). Uit onderzoek blijkt echter dat we helemaal niet zoveel controle hebben als we zouden willen, en dat onderdrukking en vermijding uiteindelijk vaak leidt tot een toename van deze negatieve belevingen. Je kunt de energie die het je kost om te vermijden beter richten op datgene wat voor jou het leven zin geeft en aantrekkelijk maakt!

Behalve experiëntiële vermijding leidt ook fusie met de inhoud van onze gedachten tot problemen. Fusie wil zeggen dat wij verstrikt raken in onze gedachten, ze letterlijk nemen en de wereld beleven vanuit deze gedachten. Je valt als het ware samen met je gedachten. Met ACT leer je om je meer los te maken van deze gedachten, in plaats van ze weg te drukken of tegen te spreken. Je leert er als het ware van een afstandje naar kijken. Tevens leer je middels aandachtsoefeningen (mindfulness) om minder op te gaan in je gedachten en je meer te verbinden met het hier en nu.

In plaats van controle proberen te krijgen over ervaringen die niet direct te beïnvloeden zijn (zoals emoties en gedachten) leer je je te richten op zaken die je wél op directe wijze kunt beïnvloeden, zoals je eigen gedrag. De kern van ACT is de filosofie dat het vechten tegen onvermijdelijke zaken uiteindelijk ten koste gaat van een waardevol leven. Tot slot is het bij ACT net als bij leren zwemmen of fietsen: je leert niet door er lang over te praten maar juist door te ervaren.

Binnen Vitaalpunt wordt ACT veelal ingezet bij patiënten met chronische pijnklachten of vermoeidheid maar kan ook bijvoorbeeld bij stemmingsstoornissen worden ingezet. De behandeling is individueel en wordt gegeven door een (KP/GZ-) psycholoog. Vaak wordt hierbij samengewerkt met een psychomotorisch therapeut om zowel hoofd als lichaam deze ‘ACT-levenswijze’ aan te leren.  Het algemene doel van de therapie is het vergroten van de psychologische flexibiliteit. Anders gezegd, bij ACT is de gewenste uitkomst een rijk en zinvol leven, overeenkomstig je waarden, en niet het bestrijden van symptomen die hier onvermijdelijk bij horen.

Meer weten? 

  • Zie de website van de Belgisch/Nederlandse ACT vereniging: www.acbsbene.com
  • Of lees het boek: Uit je hoofd in je leven – Steven C. Hayes
Recente Blog berichten
Comments
  • Paul Leusink
    Beantwoorden

    De achterliggende theorie lijkt mij goed aan te sluiten bij de dagelijkse praktijk en inzichten.
    Goed verhaal.

Schrijf een reactie

Slapen kun je leren